Η κα Παπαθεοδώρου-Βαλυράκη είναι από τις πιο γνωστές ζωγράφους εντός και εκτός ελληνικών συνόρων. Αυτό ίσως να δημιουργεί την εντύπωση ότι μπορεί να είναι δύσκολος άνθρωπος ή απόμακρος, στοιχεία που τα συναντάμε γενικά σε καταξιωμένους καλλιτέχνες. Παρά τις όποιες αρχικές επιφυλάξεις μου, η πραγματικότητα είναι διαφορετική.

 

Τη συνάντησα...

...σε πυρετό προετοιμασίας, αφού αυτό τον καιρό ετοιμάζει σε εγχώριο και διεθνές επίπεδο πολύ σημαντικά πράγματα. Δεν είναι τυχαίο, λοιπόν, που ξεκινήσαμε τη συζήτησή μας απ’ αυτά. «Τι γίνεται με τα αυτοκίνητα;», αναρωτιέμαι. Τα αυτοκίνητα, όπως μου εκμυστηρεύεται, είναι το «στίγμα» της. Με αυτά έχει κατορθώσει να εισχωρήσει όχι μόνο στα γραφεία των περισσότερων αυτοκινητοβιομηχανιών στον κόσμο, όχι μόνο σε κάθε μεγάλη εταιρεία που σέβεται τον εαυτό της, αλλά δύο φορές, το 2000 και το 2004, να εκθέσει τα έργα της στο παλάτι της EFG Villa Lezegli στο Mονακό, συνοδεύοντας τον αγώνα γρήγορων αυτοκινήτων που είχε διοργανωθεί εκείνη την εποχή έξω από το παλάτι. Παρ’ όλα αυτά τώρα ισχυρίζεται ότι ο κύκλος με τα αυτοκίνητα έχει κλείσει. Ένας άλλος, όμως, πολύ σημαντικός έχει ήδη ξεκινήσει. Και αυτός έχει να κάνει με γερανούς, λιμάνια και μια πόλη υπό κατασκευή.

 

Η παρουσίαση αυτής της έκθεσης ξεκίνησε από τη Θεσσαλονίκη. Συγκεκριμένα το Σεπτέμβριο τα έργα της βρίσκονταν στο Παλαιό Αρχαιολογικό Μουσείο και από 1η Οκτ. μέχρι μέσα Νοεμβρίου εκτέθηκαν στο Μακεδονικό μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Αρχές του 2008, που είναι το ολυμπιακό έτος, ύστερα από πρόσκληση των Κινέζων θα κάνει μια αναδρομική έκθεση στο Πεκίνο, στο φημισμένο Jintaimuseum, με το βλέμμα στραμμένο στην 3η Μπιενάλε του Πεκίνου, η οποία θα λάβει χώρα από τον Ιούλιο έως το Σεπτέμβριο του 2008. «Οι γερανοί είναι εμπνευσμένοι από λιμάνια της Θεσσαλονίκης και της Σαγκάης – όπου επίσης ετοιμάζεται έκθεση μέσα στο σιρκουί της Formula 1. Τελικά ο κύκλος δεν κλείνει αλλά γυρίζει γύρω από έναν άξονα. Και να θέλω εγώ να το σταματήσω, δεν με αφήνουν οι άλλοι», σχολιάζει χαριτωμένα. Και δικαίως δεν την αφήνουν...

 

Φέτος...

...μέρος των έργων «Γερανοί-Λιμάνια» ταξίδευσαν μέχρι το Βόλο, στο παλαιό εργοστάσιο Πλινθοκεραμοποιίας που ανακαινίστηκε από την Τράπεζα Πειραιώς και μετετράπη εξόχως σε Μουσείο Κεραμοποιίας. Τα εγκαίνια αυτής της έκθεσης έγιναν στις 17 Μαρτίου από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας κ. Παπούλια. Και τον Αύγουστο, όμως, θα απολαύσουμε έργα της κας Παπαθεοδώρου-Βαλυράκη στον Πόρο, στην γκαλερί «Citronne», μαζί με έργα των Κοκκινίδη και Αντωνάκο που θα φιλοξενηθούν στην ίδια γκαλερί.

 

Η κουβέντα μας...

...επανήλθε στα αυτοκίνητα, στα γρήγορα οχήματα που την ενέπνευσαν. «Όλο αυτό ήταν μια κυοφορία», μου εξηγεί. Πώς, όμως, δημιουργείται σε μια γυναίκα η αγάπη για τα γρήγορα αυτοκίνητα; Από το 1981 ως και το 1986, κάθε Μάιο, πήγαινε με τον αδερφό της στο grand prix του Μονακό… «Είναι μια τρομακτική εμπειρία. Εκεί βλέπεις και την τελευταία δυνατότητα του σχεδιασμού, καθαρά εικαστικά – η πίστα, η ρόδα και ό,τι απορρέει από αυτό. Στο γκρίζο φόντο της πίστας βομβαρδίζεσαι από χρώματα – κόκκινο, πράσινο, ασημί, μαύρο. Πρόκειται πραγματικά για το maximum της εικαστικής φαντασίωσης». Και ενώ τότε, από τη μία, διένυε την περίοδο του ανθρωπίνου σώματος και των καραβιών, από την άλλη, βομβαρδιζόταν από το ιταλικό design του αυτοκινήτου και οδηγούσε η ίδια μια Maserrati B turbo(!).

 

Ολο αυτό σιγά-σιγά έγινε «μια πρόκληση, μια ιδέα, μια έμπνευση» και, στο μεταίχμιο της επιστροφής της στην Ελλάδα τη δεκαετία του ’90, αποτυπώθηκε και στον καμβά: η Formula, η Νέα Υόρκη με τα ταξί και ο πανικός που επικρατεί. «Δεν υπήρχε περίπτωση να μην εκφραστεί η πόλη σε κίνηση, από τη στιγμή που είμαι και εγώ ως άνθρωπος έτσι. Γιατί, ξέρεις, ο καλλιτέχνης εκφράζει αυτό που είναι ο ίδιος. Τα εσώψυχά του. Ερχεται ακουσίως και αποτυπώνεται στον καμβά». Οπότε, έαν αναρωτιέται κάποιος τι τύπος είναι ένας καλλιτέχνης, πιο πολλά θα καταλάβει γι’ αυτόν από τα έργα του, γιατί εκεί βγαίνουν τα αυθόρμητα, πρωτογενή ένστικτα, εκεί ακουμπά η ψυχή του.

 

Καθώς προχωρούσε η συζήτηση, σκέφτηκα ότι μια γυναίκα με τέτοια ένταση και μεταδοτικότητα, μια ζωγράφος που σε κερδίζει με την πρώτη ματιά θα έπρεπε να διδάσκει, θα έπρεπε να μετακοινώνει την αγάπη της για την τέχνη σε νέα παιδιά. Απ’ ό,τι μαθάμε, δύο φορές τής δόθηκε η ευκαιρία να διδάξει αλλά τελικά δεν επέλεξε αυτόν το δρόμο. Η πρώτη φορά ήταν όσο έκανε τη διατριβή της στη Φλωρεντία αλλά, καθώς ήταν εννέα μηνών έγκυος, έπρεπε να επιστρέψει στην Ελλάδα. Η δεύτερη ήταν όταν προκηρύχθηκε θέση στην Καλών Τεχνών και, παρά το γεγονός ότι είχε όλα τα ουσιαστικά και τυπικά προσόντα, αποφάσισε να μην το κάνει αφού πλέον η ζωή της είχε αρχίσει να μοιράζεται μεταξύ Ελλάδας, Ιταλίας και Αμερικής.

 

Τη μεταδοτικότητά της, όμως, φροντίζει να την εκφράζει στο United States Sports Academy, όπου ως associateprofessor διδάσκει Ιστορία της Τέχνης. Οσο για τους δικούς της δασκάλους, πάντα αναπολεί τον Γιάννη Μόραλη στην Καλών Τεχνών και τον Λάζαρο Λαμέρα στην Αρχιτεκτονική. «Και οι δύο με βοήθησαν να έχω υποδομή σχεδίου. Στον Μόραλη οφείλω το ότι μπορώ να τοποθετούμαι στο τελάρο με μεγάλη ευχέρεια». Στη συνέχεια οι επιρροές της ήρθαν από αγαπημένους της καλλιτέχνες. «Ξεκινώντας από την Αναγέννηση με τον Pierro de la Francesca, και συνεχίζοντας με τον Ancelm Kiffer, τoν Kia, τον Motherweld, τον Frank Stella».

 

Κλείνοντας τη συζήτηση...

...τη ρωτάω πότε τελειώνει για εκείνη ένα έργο. «Ένα έργο δεν τελειώνει ποτέ. Είναι non finiti. Ίσως, μόνο τα πορτρέτα, και αυτό αναγκαστικά. Κάποια στιγμή πρέπει να το βγάλεις από το μυαλό σου, να αποκοπείς, πνευματικά και διανοητικά. Στο ζητάνε τα ίδια τα έργα για να προχωρήσεις, όπως και η ζωή».

 

Συνέντευξη στην Μαρία-Ελένη Σπυροπούλου

CityPress © 2006. All rights reserved

Ανάπτυξη